Özel Eğitim Nedir?

Özel eğitim olağandan farklı ve özel gereksinimleri olan çocuklara sunulan bir eğitimdir. Özel eğitim, yetersizliği olan çocukların yetersizliklerinin engele dönüştürülmesini önleyen, yetersizliği olan bireyi kendi kendine yeterli hale getirerek toplumda bağımsız, üretici bireyler olmasını sağlayan becerilerini geliştiren eğitimdir. Üstün özellikleri olan çocukları da yeteneklerinin ve kapasitelerinin en üst düzeyine çıkarılmasını sağlayan bir eğitimdir.

Özel eğitim, özel gereksinimleri olan, bu özelliklerinden dolayı farklı eğitim gereksinimi ancak bireyselleştirilmiş eğitim programlarıyla sağlanan çocukları kapsamaktadır.

Özel eğitim, normal okullarda verilen eğitimden içerik, içeriğin düzenlenişi, değerlendirme, öğretim yöntemi, kullanılan materyaller yönünden ayrılır. Normal okullarda önceden hazırlanan standart programlar uygulanır. Özel eğitimde ise programlar bireyin gereksinimlerine göre düzenlenir. Her birey için BEP (bireyselleştirilmiş eğitim programı) hazırlanarak uygulanır.

Özel Eğitimin Temel İlkeleri

Türk millî eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda özel eğitimle ilgili temel ilkeler şunlardır:

• Özel eğitim gerektiren tüm bireyler; ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
• Özel eğitime erken başlamak esastır.
• Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri, sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan plânlanır ve yürütülür.
• Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak, diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.
• Özel eğitim gerektiren bireylerin, her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
• Özel eğitim gerektiren bireyler için, bireyselleştirilmiş eğitim plânı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır.
• Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır.
• Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim gerektiren bireylerin örgütlerinin görüşlerine önem verilir.
• Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde plânlanır.